علم اوفاق چیست؟ اسرار جدول های وفقی + طرز نوشتن

بازدید: 590 بازدید
علم اوفاق چیست

آنچه باید درباره علم اوفاق بدانید

علم اوفاق یکی از شاخه‌های علوم غریبه است که بر تنظیم و چیدمان منظم اعداد، حروف ابجد، اسماء و گاهی کلمات یا اشکال در جدول‌هایی به نام «وفق» استوار است. جدول‌های وفقی معمولاً مربع هستند؛ مانند ۳×۳، ۴×۴، ۵×۵ و بزرگ‌تر، و محتوای خانه‌های آن‌ها به نوع وفق، روش محاسبه و هدف استفاده بستگی دارد. در بسیاری از روش‌ها، اعداد جدول از ارزش ابجدی اسم‌ها، حروف یا کلمات به دست می‌آیند و سپس بر اساس قواعد اوفاق در خانه‌های جدول قرار می‌گیرند.

علم اوفاق با علم حروف، جفر و طلسمات ارتباط دارد، اما با آن‌ها یکسان نیست و بیشتر نقش تنظیم و چیدمان عناصر استخراج‌شده را بر عهده دارد. ریشه مربع‌های عددی به دوران باستان بازمی‌گردد و این دانش بعدها در جهان اسلام توسعه یافت و وارد متون علوم غریبه، ادعیه، تعویذات و طلسمات شد. همچنین هر جدول عددی یک وفق نیست؛ جدول وفقی باید دارای ساختار و قواعد مشخصی باشد.

علم اوفاق در علوم غریبه چیست؟

علم اوفاق یکی از مهم ترین شاخه های علوم غریبه است، که از آن معمولا برای نوشتن طلسم، دعا یا تعویذ استفاده می شود در این علم اعداد، حروف یا اسماء در یک مربع های تشکیل شده در جدول با نظم خاصی کنار هم قرار می گیرند، این علم به تنهایی مبنای کار نیست و با استفاده از علوم دیگر مانند علم جفر، حروف یا طلسمات استخراج و در جداول برای اهداف خاصی قرار می گیرند. به این جدول‌ها «وفق» و در حالت جمع «اوفاق» گفته می شود.

جدول وفقی چیست؟

به جدول های علم وفق که شامل چندین مربع در کنار هم هستند، در هر مربع معمولا اعداد، حروف، اشکال یا کلمات خاص قرار می گیرد، جدول وفقی میگویند، این چیدمان تصادفی نیست و بر اساس قواعد علم اوفاق در کنار هم قرار می گیرند.
در برخی جدول ها، مجموع اعداد سطرها، ستون ها و قطرها با یکدیگر برابر است و در برخی دیگر، حروف یا اسماء بر پایه محاسبات ابجد و قواعد علوم غریبه در خانه‌ها قرار می گیرند.

نمونه جدول وفقی (خاتم)
نمونه ای از جدول وفقی 4×4 خاتم از کتاب سحر العیون صابر مغربی

جدول‌های وفقی اندازه ثابت ندارند و بسته به نوع وفق می‌توانند در ابعاد مختلف ساخته شوند. رایج‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

  • ۳×۳: وفق مثلث
  • ۴×۴: وفق مربع
  • ۵×۵: وفق مخمس
  • ۶×۶: وفق مسدس
  • ۷×۷: وفق مسبع
  • ۸×۸ و بزرگ‌تر نیز در برخی متون دیده می‌شود.

جدول‌های وفقی معمولاً مربع هستند؛ یعنی تعداد سطرها و ستون‌های آن‌ها برابر است، مانند ۳×۳، ۴×۴ یا ۵×۵. به همین دلیل، جدولی مانند ۳×۴ در دسته مربع‌های معمول اوفاق قرار نمی گیرد.

چه چیز هایی در مربع های جدول وفقی قرار می گیرد؟

در جدول های وفقی بسته به نوع وفق و روش مورد استفاده در استخراج ممکن است، اعداد؛ حروف ابجد، اسماء، کلمات، اشکال و در برخی موارد عبارات کوتاه قرار گیرد. محتوای هر جدول و مربع بسته به نوع وفق، روش محاسبه و هدفی که جدول و کل پروسه طرح شده بستگی دارد، برای مثال برای نوشتن دعای محبت، اسامی یا ارزش عددی آن حساب و در جدول نوشته می شوند. در برخی موارد یک دعا نیز در کنار جدول وفقی نوشته می شود.

راز مربع های اوفاق؛ اعداد چگونه در یک وفق قرار می گیرند؟

در علم اوفاق، حروف، اعداد، اشکال، اسما و غیره به صورت تصادفی در کنار هم قرار نمی‌گیرند؛ بلکه بر اساس قواعد و اصول برای هدف تعیین شده محاسبه و با هم جدول وفقی را تشکیل می دهند

استخراج این حروف و محتوای هر مربع با استفاده از علوم دیگر، چون علم جفر، علم اعداد و حروف، محاسبه و استخراج و با استفاده از علم اوفاق در کنار هم قرار می گیرند، رعایت اصول علم اوفاق یکی از مواردی است که باید در ادعیه و طلسم باید رعایت شود.

تاریخچه علم اوفاق سیر تکاملی از دوران باستان تا کنون

دست نوشته های به جا مانده از دوران باستان، که در آن اعداد به صورت مربع های منظم در کنار هم جداول اولیه وفقی نشان از تاریخ دیرینه این علم میدهد، نمونه های اولیه به جا مانده جداول عددی از دوران باستان به ویژه چین، خبر از میراثی بسیار قدیمی میدهد.

سیر تکاملی این علم در دوران طلایی اسلام ( از قرن 8 تا 14 میلادی) به ویژه کشور های عربی شکل پیچیده تر و پیشرفته تری به خود گرفت، در قرن دهم میلادی، آثاری به زبان عربی درباره روش ساخت مربع‌های عددی نوشته شده بود؛ از جمله رساله‌های علی بن احمد انطاکی و ابوالوفا بوزجانی. در این مرحله، اوفاق هنوز تا حد زیادی موضوعی ریاضی و مرتبط با ویژگی‌های اعداد بود.

ورود این علم در علوم غریبه که با استفاده از آن ادعیه و طلسمات را طراحی میکردند، باعث تکامل و تغییر این علم به این صورت شد که با ورود اوفاق به متون علوم غریبه، محتوای این جداول دیگر فقط به اعداد محدود نماند و حروف، اسماء و اشکال نیز برای مقاصد مختلف در آن‌ها به کار گرفته شدند.

بنابراین، چیزی که امروز در علوم غریبه به نام علم اوفاق شناخته می‌شود، حاصل ترکیب تدریجی دانش مربع های عددی با علم اعداد، حروف، اسماء و سنت های طلسمی در جهان اسلام است.

طرز نوشتن جدول اوفاق با یک مثال ساده

برای نوشتن یک جدول وفق، ابتدا باید اندازه جدول مشخص شود؛ مثلاً وفق ۳×۳ دارای ۹ خانه است. سپس اعداد بر اساس یک ترتیب مشخص داخل خانه‌ها قرار می‌گیرند، نه به‌صورت تصادفی.

یک نمونه معروف وفق ۳×۳:

۴۹۲
۳۵۷
۸۱۶

ویژگی این جدول این است که مجموع اعداد در همه سطرها، ستون‌ها و قطرهای اصلی برابر با ۱۵ می‌شود. برای مثال:

۴ + ۹ + ۲ = ۱۵
۴ + ۳ + ۸ = ۱۵
۴ + ۵ + ۶ = ۱۵

در علم اوفاقِ مرتبط با علوم غریبه، کار می‌تواند یک مرحله بیشتر داشته باشد. ممکن است ابتدا ارزش ابجد یک اسم، کلمه یا عبارت محاسبه شود و عدد حاصل به‌عنوان عدد موردنظر در محاسبات وفق استفاده شود. سپس با توجه به نوع وفق و قواعدی که منبع مورد استفاده بیان کرده، اعداد حاصل میان خانه‌های جدول تقسیم و مرتب می‌شوند.

برای مثال، اگر هدف ساخت وفقی بر اساس اسم یک شخص باشد، ابتدا حروف اسم به اعداد ابجد تبدیل می‌شوند، عدد آن محاسبه می‌شود و سپس بر اساس روش همان وفق در جدول قرار می‌گیرد. به همین دلیل، طرز نوشتن همه جداول اوفاق یکسان نیست و وفق ۳×۳، ۴×۴ یا اوفاق حرفی و اسمایی هرکدام قواعد مخصوص خود را دارند.

ارتباط علم اوفاق با اعداد، حروف ابجد و اسماء

علم اوفاق، علمی است که ساختار اصلی آن از اعداد، حروف ابجد و اسماء تشکیل شده است. علم اوفاق به تنهایی کامل نیست و با حروف ابجد، اسماء و اعداد تکمیل می‌شود، برای یک هدف خاص مانند نوشتن طلسم، نیاز هست که علم اوفاق را یاد بگیریم، که مانند محاسبات ابجدی، اسم مهم است.

نقش اعداد در علم اوفاق

اعدادی که در علم اوفاق استفاده می‌شود، برابر است با حساب ابجد یا ارزش عددی یک اسم یا حرف. علم اوفاق بیشتر نقش تنظیم و چیدمان را دارد، برای درک بهتر مانند صفحات یک کتاب که نقش علم اوفاق را بازی می‌کنند و نوشته‌های آن که نقش اعداد، حروف و اسماء درج شده در جدول را بازی می‌کنند.

نمونه جدول وفقی ( 7 در 7)
نمونه جدول وفقی ( 7 در 7) از کتاب طلسمات سیمرغ

استفاده از علم اوفاق در علوم غریبه

در متون قدیمی علوم غریبه، علم اوفاق معمولاً بخشی از دعاها، تعویذات، طلسمات، الواح و… به کار می‌رفت، برای مثال، در ادعیه با حساب ابجد، معادل و ارزش عددی آن یا خود حروف یا کلمات با ساختار جدولی نوشته می شوند.

در منابع سنتی، برای اوفاق کاربردهایی مانند محبت و الفت، دفع بلا، حفاظت، گشایش کار، افزایش رزق، دفع دشمن، درمان، یافتن اشیای گمشده و امور مربوط به سیارات و ساعات نجومی ذکر شده است.

در این روش‌ها، ابتدا اعداد، حروف یا اسماء متناسب با هدف موردنظر استخراج می‌شدند و سپس در قالب یک جدول وفقی با نظم مشخص قرار می‌گرفتند. بنابراین، در بسیاری از متون علوم غریبه، وفق خودِ هدف نبود؛ بلکه قالبی برای تنظیم عناصر مورد استفاده در یک عمل یا تعویذ خاص محسوب می‌شد.

آیا هر جدول عددی یک وفق است؟ چند تصور اشتباه درباره علم اوفاق

خیر، هر جدول عددی را نمی‌توان وفق دانست. جدول وفقی باید بر اساس قواعد مشخص ساخته شده باشد و اعداد یا حروف آن با نظم و محاسبه خاصی در خانه‌ها قرار گرفته باشند. یک جدول ساده که فقط چند عدد در آن نوشته شده، لزوماً جزء اوفاق محسوب نمی‌شود.

یکی از تصورات اشتباه این است که هر مربع عددی، یک طلسم است. در حالی که برخی مربع‌های عددی فقط ساختار ریاضی دارند و هیچ کاربردی در علوم غریبه ندارند. در مقابل، در متون علوم غریبه ممکن است همان ساختار عددی با حروف ابجد، اسماء، محاسبات جفر یا قواعد طلسمات ترکیب شود.

تصور اشتباه دیگر این است که علم اوفاق فقط با اعداد سروکار دارد. در بسیاری از اوفاق، حروف، اسماء و کلمات نیز در خانه‌های جدول قرار می گیرند.

همچنین، هر وفق الزاماً یک طلسم کامل نیست. در بسیاری از موارد، جدول وفقی فقط بخشی از یک دعا، تعویذ یا طلسم است و در کنار عناصر دیگری استفاده می‌شود.

تهیه و گردآوری: علوم غریبه

سوالاتی که ممکن است برای شما درمورد علم

آیا در همه اوفاق باید مجموع سطرها و ستون‌ها برابر باشد؟

خیر. در اوفاق عددی کلاسیک یکی از قواعد اصلی این است که مجموع اعداد سطرها، ستون‌ها و معمولاً قطرهای اصلی برابر باشد. اما در متون علوم غریبه، اوفاقی نیز وجود دارند که با حروف، اسماء یا ترکیب حروف و اعداد ساخته شده‌اند و ساختار آن‌ها الزاماً به همین قانون ساده محدود نمی‌شود.

فرق وفق عددی، وفق حرفی و وفق اسمایی چیست؟

وفق عددی عمدتاً از اعداد تشکیل می‌شود. در وفق حرفی، حروف در خانه‌های جدول قرار می‌گیرند و ممکن است ارزش ابجدی آن‌ها نیز اهمیت داشته باشد. در وفق اسمایی نیز اسم یا اسماء خاص، یا ارزش عددی آن‌ها، در ساخت جدول به کار می‌رود. برخی نسخه‌های قدیمی حتی ترکیبی از عدد، حرف و کلمه را در یک ساختار به کار برده‌اند.

آیا ترتیب نوشتن خانه‌های جدول وفق اهمیت دارد؟

بله. در علم اوفاق، محل قرار گرفتن اعداد یا حروف تصادفی نیست. ترتیب خانه‌ها باید مطابق روش ساخت همان وفق باشد تا نظم عددی یا حرفی موردنظر حفظ شود؛ به همین دلیل تغییر جای چند خانه می‌تواند ساختار وفق را تغییر دهد.

علم اوفاق چه ارتباطی با ساعات و سیارات در متون قدیمی دارد؟

در برخی متون علوم غریبه، ساخت یا استفاده از اوفاق با نجوم احکامی، سیارات و انتخاب ساعت مناسب همراه شده است. نویسندگان این سنت معتقد بودند بعضی اوفاق باید در زمان یا ساعت خاصی تهیه شوند تا با سیاره یا هدف موردنظر هماهنگ باشند. این ارتباط مربوط به سنت‌های تاریخی علوم غریبه است و جزء قواعد ریاضی خود مربع جادویی محسوب نمی‌شود.

مشهورترین کتاب‌ها و منابع قدیمی علم اوفاق کدام‌اند؟

1. شمس المعارف و لطائف العوارف
2. کنه المراد فی وفق الاعداد
3. شمس المعارف کبری
4. مرجان جادو

منابع:


  1. Oxford Academic – Before Sudoku: The World of Magic Squares
    برای تاریخ و ساختار مربع‌های عددی.
    https://academic.oup.com/book/53801
  2. Oxford Academic – Occult Sciences in Ottoman Knowledge
    برای جایگاه علوم غریبه، علم حروف و سنت‌های رمزی در جهان اسلام و عثمانی.
    https://academic.oup.com/book/61617/chapter/539192247
  3. Princeton University Library – كتاب النور الساطع والسر القاطع في علم الاوفاق
    https://digital-collections.princeton.edu/i/كتاب-النور-الساطع-والسر-القاطع/item/a10564a7-607f-465b-bca5-0fc5433cb2fa
  4. Princeton University Library – كنه المراد في وفق الاعداد
    نسخه خطی فارسی درباره رسم اوفاق با اعداد، حروف و کلمات.
    https://digital-collections.princeton.edu/i/كنه-المراد-في-وفق-الاعداد/item/628530f4-f773-41ce-9b3f-13868a96b576

این پست چقد برای شما مفید بود

با کلیک بر روی ستاره ها امتیاز دهید. کمترین بیشترین

میانگین امتیازات 3.7 / 5. تعداد رای ها: 3

اولین کسی باشید که رای میدهید.